VIET LOTUS EDUCATIONQuyết định 3209 yêu cầu rà soát quy chế thi, quy định đạo văn và sử dụng AI trước 15/12/2026; trường hoàn thiện quy định liêm chính học thuật trong quý I/2027.
Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Quyết định số 3209/QĐ-BGDĐT ngày 5/11/2026, kèm theo Kế hoạch triển khai Chỉ thị số 37/CT-TTg ngày 20/10/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường phòng, chống gian lận thi cử, kiểm tra, đánh giá trong giáo dục và đào tạo. Kế hoạch xác định 7 nhóm nhiệm vụ, giải pháp, thực hiện nhất quán phương châm "học thật, thi thật, đánh giá thật", chuyển mạnh từ phát hiện, xử lý vi phạm sang chủ động quản trị rủi ro, phòng ngừa từ sớm, từ xa.
Những nhiệm vụ liên quan trực tiếp tới đại học
Vụ Giáo dục Đại học chủ trì, phối hợp với Vụ Pháp chế, Cục Quản lý chất lượng rà soát quy chế tuyển sinh, đào tạo, kiểm tra, đánh giá trình độ đại học, thạc sĩ, tiến sĩ; quy định về đạo văn, sử dụng trí tuệ nhân tạo trong học tập, nghiên cứu. Thời hạn hoàn thành là trước ngày 15/12/2026, sản phẩm là báo cáo rà soát, đề xuất sửa đổi.
Kế hoạch yêu cầu bổ sung nhận diện phương thức gian lận mới, nhất là sử dụng trí tuệ nhân tạo, thiết bị công nghệ cao để gian lận; quy định rõ hành vi bị nghiêm cấm, quy trình kiểm soát, cơ chế kiểm soát chéo, lưu vết và trách nhiệm giải trình.
Đối với giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp, Kế hoạch yêu cầu hướng dẫn cơ sở đào tạo hoàn thiện quy định về liêm chính học thuật: phòng ngừa, xử lý đạo văn, sao chép, thuê làm bài, học thay, thi hộ, gian lận trong nghiên cứu khoa học và sử dụng trí tuệ nhân tạo trái quy định trong học tập, nghiên cứu, bảo vệ luận văn, luận án. Thời hạn thực hiện là quý I/2027.
Cùng với đó, Kế hoạch yêu cầu đổi mới phương pháp học tập, kiểm tra, đánh giá theo hướng coi trọng quá trình và sản phẩm học tập, nghiên cứu khoa học; triển khai đồng bộ các giải pháp phòng, chống gian lận trong nghiên cứu khoa học, thi kết thúc học phần, thi cuối khóa, bảo vệ luận văn, luận án. Trong quý I/2027, Cục Khoa học, Công nghệ và Thông tin chủ trì nghiên cứu, nhận diện phương thức gian lận mới liên quan đến AI, thiết bị công nghệ cao và đề xuất chính sách.
Các nhóm nhiệm vụ khác
Kế hoạch yêu cầu đổi mới thi đua, khen thưởng, chống bệnh thành tích: không lấy riêng tỷ lệ người học khá, giỏi, tỷ lệ tốt nghiệp, kết quả thi làm căn cứ đánh giá, xếp loại, khen thưởng tập thể, cá nhân; nghiêm cấm chỉ đạo, gây sức ép hoặc can thiệp trái quy định nhằm nâng điểm, nâng tỷ lệ tốt nghiệp, làm sai lệch kết quả học tập, kết quả thi hoặc che giấu vi phạm. Vụ Tổ chức cán bộ chủ trì rà soát, sửa đổi tiêu chí thi đua, khen thưởng trước ngày 30/11/2026.
Về ứng dụng công nghệ, Kế hoạch hướng dẫn sử dụng camera, thiết bị rà soát kim loại tại khâu có nguy cơ cao, trước hết với kỳ thi tốt nghiệp THPT và thi chọn học sinh giỏi quốc gia; xây dựng lộ trình thi trên máy tính, ngân hàng câu hỏi, cơ sở dữ liệu phân tích, đối sánh kết quả để cảnh báo bất thường.
Kế hoạch cũng yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát, tiếp nhận phản ánh, tố giác; phối hợp với Bộ Công an, Bộ Khoa học và Công nghệ về giải pháp kỹ thuật, công nghệ phục vụ phòng ngừa, phát hiện gian lận; xử lý nghiêm vi phạm, không có vùng cấm, không có ngoại lệ. Cục Quản lý chất lượng là đầu mối giúp Bộ trưởng theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện Kế hoạch; các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp báo cáo kết quả về Bộ Giáo dục và Đào tạo trước ngày 30/11 hằng năm.
Các trường đại học cần làm gì ngay
Các trường nên rà soát quy chế nội bộ về kiểm tra, đánh giá, đạo văn và sử dụng AI trước khi Bộ hoàn thiện quy định chung; quy định rõ ranh giới sử dụng AI được phép trong học tập, nghiên cứu và bảo vệ luận văn, luận án, kèm cơ chế lưu vết và kiểm soát chéo.
Đổi mới cách ra đề và chấm thi theo hướng đánh giá quá trình và sản phẩm, giảm phụ thuộc vào một bài thi duy nhất, là cách bền vững nhất để hạn chế gian lận bằng AI — và cũng chính là hướng mà Kế hoạch yêu cầu.
Các trường cũng cần chuẩn bị hạ tầng cho thi trên máy tính và ngân hàng câu hỏi, đồng thời rà soát quy trình coi thi, chấm thi ở khâu có nguy cơ cao. Khi xây dựng lộ trình này, các trường có thể tham khảo giải pháp đào tạo e-learning và hệ thống thi, đánh giá trực tuyến.
Việc cấm lấy riêng tỷ lệ khá, giỏi hay tỷ lệ tốt nghiệp làm căn cứ khen thưởng cũng buộc các trường xem lại chỉ tiêu thi đua nội bộ, tránh tạo áp lực thành tích dẫn tới gian lận.