Thông tư 94/2026: 3 mức triển khai tiếng Anh ngôn ngữ hai

Theo Dân Việt, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư số 94/2026/TT-BGDĐT ngày 3/11/2026, quy định tiêu chuẩn, tiêu chí và việc đánh giá mức độ triển khai Đề án "Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học". Thông tư có hiệu lực từ ngày 19/12/2026.

Đề án đặt mục tiêu gì

Đề án đã được Thủ tướng phê duyệt tại Quyết định số 2371/QĐ-TTg ngày 27/10/2025, giai đoạn 2025–2035, tầm nhìn đến năm 2045, hướng tới mở rộng việc sử dụng tiếng Anh từ dạy và học môn tiếng Anh sang dạy học, giao tiếp, quản lý và các hoạt động giáo dục, từng bước hình thành môi trường sử dụng tiếng Anh thường xuyên trong nhà trường.

Ba mức độ triển khai theo nguyên tắc kế thừa

Thông tư quy định tiêu chuẩn, tiêu chí riêng cho từng loại hình cơ sở giáo dục thuộc phạm vi áp dụng, gồm giáo dục mầm non, phổ thông, thường xuyên, nghề nghiệp và đại học. Các tiêu chuẩn, tiêu chí được quy định tại Phụ lục I đến Phụ lục V, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và đặc điểm tổ chức hoạt động của từng loại hình.

Mức độ triển khai được xác định theo ba mức, theo nguyên tắc kế thừa: để đạt Mức độ 2, cơ sở phải đạt Mức độ 1 và đáp ứng đầy đủ các yêu cầu bổ sung của Mức độ 2; tương tự với Mức độ 3. Cơ sở chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu của Mức độ 1 thì chưa xác định được mức độ triển khai.

Với trường có phân hiệu, điểm trường, trường chính và mỗi phân hiệu, điểm trường được tính là một đơn vị triển khai. Mức độ chung của nhà trường được tổng hợp từ kết quả của từng đơn vị: trường có từ ba đơn vị trở lên phải có ít nhất 65% tổng số đơn vị đạt mức độ tương ứng trở lên; trường có dưới ba đơn vị thì tất cả các đơn vị phải đạt mức độ tương ứng trở lên.

Yêu cầu với đội ngũ quản lý

Ở Mức độ 3 — mức cao nhất — Thông tư đặt ra những yêu cầu cao hơn đối với đội ngũ lãnh đạo và cán bộ quản lý tại các cơ sở giáo dục.

Đối với các cơ sở giáo dục phổ thông gồm tiểu học, THCS và THPT, năng lực sử dụng tiếng Anh của đội ngũ lãnh đạo là một trong những tiêu chí quan trọng. Cụ thể, ở Mức độ 1, nhà trường phải có ít nhất 1 lãnh đạo có năng lực sử dụng tiếng Anh để làm việc trực tiếp với người nước ngoài. Khi nâng lên Mức độ 3, yêu cầu tăng lên ít nhất 2 lãnh đạo đáp ứng điều kiện này. Ở Mức độ 3, nhà trường phải tổ chức tối thiểu 3 hoạt động hoặc sự kiện hợp tác quốc tế, giao lưu văn hóa, thể thao hoặc kết nối giáo dục có sử dụng tiếng Anh hằng năm.

Đối với các cơ sở giáo dục thường xuyên, tiêu chí đánh giá tập trung vào tỷ lệ cán bộ quản lý hoàn thành chương trình hoặc hoạt động bồi dưỡng phù hợp về triển khai Đề án và khả năng vận dụng vào công tác quản lý, chỉ đạo chuyên môn. Để đạt Mức độ 1, tỷ lệ cán bộ quản lý đáp ứng yêu cầu phải từ 60% trở lên; ở Mức độ 2 là từ 80% trở lên; đến Mức độ 3, yêu cầu được nâng lên 100% cán bộ quản lý.

Đối với giáo dục nghề nghiệp, Phụ lục quy định tiêu chí về tỷ lệ cán bộ quản lý cấp khoa, phòng, bộ môn, trung tâm đáp ứng yêu cầu năng lực tiếng Anh do cơ sở xác định. Cụ thể, ở Mức độ 1, tỷ lệ này phải đạt từ 50% đến dưới 70%; Mức độ 2 là từ 70% đến dưới 90%; còn Mức độ 3 phải đạt từ 90% trở lên. Không chỉ yêu cầu về năng lực ngoại ngữ, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp còn phải bảo đảm tỷ lệ cán bộ quản lý và nhà giáo trực tiếp tham gia ít nhất 1 hoạt động hợp tác quốc tế có sử dụng tiếng Anh trong năm học, lần lượt là từ 10% đến dưới 20% ở Mức độ 1, từ 20% đến dưới 30% ở Mức độ 2 và từ 30% trở lên ở Mức độ 3.

Đối với giáo dục đại học, Phụ lục đặt ra tiêu chí về tỷ lệ các hoạt động giao tiếp nội bộ giữa cán bộ, giảng viên và người học sử dụng tiếng Anh theo kế hoạch của nhà trường. Theo đó, tỷ lệ này ở Mức độ 1 là từ 25% đến dưới 50%; Mức độ 2 từ 50% đến dưới 75% và Mức độ 3 phải đạt từ 75% trở lên.

Tự đánh giá, tự công nhận — và những giới hạn bảo vệ

Cơ sở giáo dục tự thu thập, cập nhật và phân tích dữ liệu, minh chứng, đối chiếu thực trạng với các tiêu chuẩn, tiêu chí để xác định mức độ đáp ứng. Người đứng đầu thành lập Hội đồng tự đánh giá, và khi kết quả cho thấy đã đáp ứng đầy đủ yêu cầu của mức cao hơn, cơ sở được tự công nhận mức độ đó ngay, không phải chờ đến hết giai đoạn hoặc mốc rà soát của Đề án. Kết quả được cập nhật trên hệ thống thông tin quản lý giáo dục và công khai theo quy định.

Hội đồng tự đánh giá có số lượng thành viên là số lẻ, từ 5 thành viên trở lên. Hội đồng có Chủ tịch là một cấp phó của người đứng đầu, Thư ký và các ủy viên đại diện cho ban lãnh đạo, bộ phận chuyên môn. Căn cứ kết quả đánh giá của Hội đồng, người đứng đầu ban hành quyết định tự công nhận mức độ triển khai Đề án tại đơn vị và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của các thông tin, dữ liệu và minh chứng được sử dụng trong quá trình đánh giá. Kết quả tự đánh giá phải được công khai trên cổng thông tin điện tử của nhà trường hoặc niêm yết công khai tại cơ sở giáo dục. Hằng năm, các đơn vị phải tổ chức rà soát, cập nhật dữ liệu và báo cáo kết quả lên cơ quan quản lý giáo dục trực tiếp trước ngày 30/6.

Thông tư quy định rõ: không sử dụng kết quả tự đánh giá, tự công nhận, kiểm tra và điều chỉnh mức độ triển khai để xếp hạng, xếp loại hoặc làm căn cứ trực tiếp đánh giá, xếp loại thi đua đối với cơ sở giáo dục. Với nhà giáo, kết quả này cũng không được dùng làm căn cứ trực tiếp để đánh giá, xếp loại, bổ nhiệm, tuyển dụng hay xác định chế độ, chính sách, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Cơ sở giáo dục phải bảo đảm điều kiện, chế độ, chính sách cho nhà giáo tham gia dạy song ngữ, sử dụng tiếng Anh làm ngôn ngữ giảng dạy, và bảo đảm kinh phí bồi dưỡng nâng cao năng lực ngoại ngữ khi việc bồi dưỡng là yêu cầu bắt buộc.

Việc tự đánh giá dựa trên dữ liệu xác thực, có thể kiểm chứng. Thông tin, hồ sơ đã lưu trữ trên cơ sở dữ liệu ngành hoặc hệ thống quản lý của nhà trường được khai thác dùng chung, không phải cung cấp lại, nhằm hạn chế trùng lặp hồ sơ.

Ba mức độ là thang đo, không phải bảng xếp hạng

Điểm đáng chú ý nhất của Thông tư 94 nằm ở cách nó tách bạch "đo lường" khỏi "xếp hạng": một trường có thể tự công nhận mức độ cao hơn bất cứ lúc nào khi đủ điều kiện, nhưng kết quả đó không được dùng để thi đua hay đánh giá giáo viên. Cách thiết kế này khuyến khích các trường tự soi xét thực trạng thay vì chạy theo thành tích.

Thông tư 94 cũng là mảnh ghép thứ hai trong bộ ba văn bản chuẩn hóa giáo dục đại học cuối năm nay, sau Thông tư 83/2026 về chuẩn cơ sở giáo dục đại học, cho thấy Bộ GD&ĐT đang chuyển từ ban hành yêu cầu sang xây dựng hệ thống đo lường kèm theo.

Các trường đại học cần chuẩn bị gì

Với các trường đại học, tiêu chí giao tiếp nội bộ bằng tiếng Anh từ 25% đến 75% trở lên không phải là con số để đạt cho xong, mà là thước đo của một môi trường học thuật quốc tế hóa thực chất. Nhà trường cần xây dựng kế hoạch cụ thể: xác định những hoạt động giao tiếp nội bộ nào sẽ chuyển sang tiếng Anh theo lộ trình, bồi dưỡng năng lực ngoại ngữ cho đội ngũ lãnh đạo và giảng viên, và đưa các giải pháp vào kế hoạch năm học, kế hoạch phát triển nhà trường.

Ba việc nên làm ngay từ bây giờ: rà soát thực trạng theo Phụ lục dành cho giáo dục đại học để xác định mình đang ở mức nào; thành lập Hội đồng tự đánh giá và chuẩn bị minh chứng theo đúng quy định; và gắn việc nâng chuẩn tiếng Anh với kế hoạch bồi dưỡng đội ngũ, phát triển học liệu và đổi mới phương pháp dạy học, thay vì coi đây là một đợt đánh giá riêng lẻ. Các trường cũng có thể kết hợp dạy học tiếng Anh với giải pháp đào tạo e-learning để mở rộng môi trường sử dụng tiếng Anh ngoài giờ học chính khóa. Thông tư cũng lưu ý việc triển khai Đề án cần phù hợp với điều kiện kinh tế – xã hội, đặc điểm vùng miền và năng lực đội ngũ; tại vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và những địa bàn còn khó khăn, cần chú trọng các điều kiện bảo đảm và giải pháp hỗ trợ để học sinh được tiếp cận giáo dục tiếng Anh.