Trường chuyên dự kiến tuyển sinh theo 3 khối từ 2027

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa công bố dự thảo Thông tư ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của trường trung học phổ thông (THPT) chuyên để lấy ý kiến rộng rãi. Đây là lần lấy ý kiến thứ ba đối với dự thảo, theo Công văn 7941/BGDĐT-GDPT ngày 9/11/2026, với hạn góp ý trước ngày 15/11/2026. Dự thảo thay thế Thông tư số 05/2023/TT-BGDĐT và dự kiến áp dụng từ năm học 2027–2028.

Tổ chức lớp học theo 3 khối chuyên

Thay cho việc tổ chức lớp chuyên theo từng môn học như hiện nay, dự thảo quy định trường chuyên tổ chức lớp học theo 3 khối chuyên: khối Khoa học tự nhiên (gồm các môn Toán, Vật lí, Hóa học, Sinh học, Tin học); khối Khoa học xã hội (gồm các môn Ngữ văn, Lịch sử, Địa lí) và khối Ngoại ngữ.

Học sinh học đầy đủ các môn học, hoạt động giáo dục theo Chương trình giáo dục phổ thông với danh mục môn học lựa chọn được xác định thống nhất cho từng khối. Cách tổ chức này nhằm tạo nền tảng kiến thức rộng hơn trong từng lĩnh vực, tăng cường khả năng kết nối giữa các môn học và khắc phục tình trạng định hướng chuyên sâu vào một môn học quá sớm.

Học sinh được chọn môn chuyên sâu sau học kỳ I lớp 10

Trong học kỳ I lớp 10, học sinh được học tập, trải nghiệm, tham gia dự án học tập nhập môn và được tư vấn để định hình lĩnh vực, ngành nghề quan tâm. Cuối học kỳ I lớp 10, ngoài môn chuyên bắt buộc của khối (môn Toán đối với khối Khoa học tự nhiên, môn Ngữ văn đối với khối Khoa học xã hội, ngoại ngữ trúng tuyển đối với khối Ngoại ngữ), mỗi học sinh đăng ký thêm 2 môn học thuộc khối để học chuyên sâu, phù hợp với tổ hợp xét tuyển đại học như Toán – Vật lí – Hóa học, Toán – Hóa học – Sinh học, Toán – Vật lí – Tin học, Ngữ văn – Lịch sử – Địa lí.

Từ học kỳ II lớp 10, học sinh học các chuyên đề định hướng; từ lớp 11, học sinh học ổn định nội dung giáo dục nâng cao dành cho môn chuyên. Học sinh có nguyện vọng được xem xét thay đổi môn học chuyên sâu vào cuối năm học lớp 10 hoặc lớp 11. Cũng từ học kỳ II lớp 10, mỗi học sinh tham gia ít nhất 1 dự án học tập liên môn, liên ngành theo nhóm, hướng tới giải quyết vấn đề thực tiễn.

Tuyển sinh theo khối chuyên, không phân chỉ tiêu theo môn

Dự thảo quy định tuyển sinh vào trường chuyên theo khối chuyên, áp dụng một phương thức và một điểm chuẩn cho mỗi khối, không xác định chỉ tiêu tuyển sinh theo môn chuyên. Học sinh dự tuyển khối Khoa học tự nhiên thi Toán nâng cao, Ngữ văn và bài đánh giá năng lực đọc hiểu khoa học tự nhiên; khối Khoa học xã hội thi Ngữ văn nâng cao, Toán và bài đánh giá năng lực đọc hiểu khoa học xã hội; khối Ngoại ngữ thi Toán, Ngữ văn và bài thi ngoại ngữ.

Bài đánh giá năng lực đọc hiểu là bài thi tổng hợp, đánh giá năng lực đọc hiểu, tư duy logic, lập luận và giải quyết vấn đề trên nền tảng Chương trình giáo dục phổ thông cấp THCS, không yêu cầu kiến thức chuyên sâu của từng môn học, nhằm hạn chế tình trạng luyện thi. Bài thi Toán, Ngữ văn (không phải bài thi nâng cao) sử dụng đề thi chung của sở GDĐT trong kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10; điểm bài thi nâng cao, bài thi ngoại ngữ được tính hệ số tối thiểu là 2.

Gắn kết với đại học và lộ trình áp dụng

Dự thảo khuyến khích mỗi trường chuyên thiết lập quan hệ hợp tác thường xuyên với ít nhất 1 cơ sở giáo dục đại học để tổ chức chuyên đề, dự án học tập, hướng dẫn nghiên cứu khoa học, tư vấn hướng nghiệp và sử dụng chung phòng thí nghiệm, thiết bị. Học sinh có năng khiếu đặc biệt nổi trội được tuyển chọn, bồi dưỡng tham gia đội tuyển thi chọn học sinh giỏi quốc gia, quốc tế nhưng vẫn phải học đầy đủ các môn học khác.

Việc đánh giá chất lượng trường chuyên không chỉ căn cứ vào kết quả thi, giải thưởng mà còn xem xét sự tiến bộ, phẩm chất, năng lực của học sinh và tỷ lệ học sinh theo học các ngành khoa học, công nghệ, kĩ thuật, toán học, các chương trình đào tạo tài năng ở trình độ đại học.

Theo dự thảo, mô hình mới được áp dụng từ năm học 2027–2028; trường chuyên chưa bảo đảm điều kiện được áp dụng từ năm học 2028–2029. Học sinh đã trúng tuyển, đang học tại trường chuyên trước thời điểm Thông tư có hiệu lực được tiếp tục học theo lớp chuyên và chương trình đã tuyển sinh đến khi hoàn thành cấp học.

Ý nghĩa với các trường đại học và trường chuyên

Nếu được thông qua, thay đổi này tác động trực tiếp tới nguồn tuyển đầu vào của các trường đại học: học sinh trường chuyên sẽ có nền tảng liên môn rộng hơn và được định hướng nghề nghiệp sớm hơn, nhưng các trường đại học cũng cần rà soát lại phương thức xét tuyển để đón nhận hồ sơ theo khối chuyên thay vì theo môn chuyên như trước. Đây cũng là dịp để các trường đại học tăng cường hợp tác với trường chuyên trong hướng dẫn nghiên cứu khoa học và tư vấn hướng nghiệp, như dự thảo khuyến khích.

Với các trường chuyên, thách thức lớn nhất nằm ở khâu chuẩn bị: đội ngũ giáo viên cần được bồi dưỡng để dạy theo khối và hướng dẫn dự án liên môn, còn công tác truyền thông tuyển sinh phải giải thích rõ mô hình mới cho phụ huynh và học sinh lớp 9.

Chi tiết dự thảo được Dân Việt và Pháp luật Media đăng tải; số hiệu công văn và hạn góp ý được Góc Luật đối chiếu.