10 trường đại học đào tạo chuyên sâu về AI đến 2030

Thủ tướng Chính phủ vừa phê duyệt Đề án phát triển một số cơ sở đào tạo trở thành các trung tâm đào tạo tiên tiến, chuyên sâu về trí tuệ nhân tạo giai đoạn 2026–2030 theo Quyết định số 2146/QĐ-TTg ngày 08/11/2026. Việc hình thành mạng lưới các trung tâm này nhằm góp phần thực hiện Chiến lược quốc gia về trí tuệ nhân tạo đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 và Chương trình quốc gia phát triển nhân lực trí tuệ nhân tạo đến năm 2030, định hướng đến năm 2035.

10 cơ sở đào tạo tham gia Đề án

Trong giai đoạn đầu, Đề án lựa chọn 10 cơ sở giáo dục đại học có tiềm lực tham gia, phát triển theo mô hình hạt nhân – mạng lưới, có sự phân công vai trò, liên kết và chia sẻ nguồn lực:

1. Đại học Quốc gia Hà Nội (Trường Đại học Công nghệ)
2. Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
3. Đại học Bách khoa Hà Nội
4. Đại học Đà Nẵng (Trường Đại học Bách khoa)
5. Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh
6. Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông
7. Học viện Kỹ thuật và Công nghệ an ninh
8. Học viện Kỹ thuật Quân sự
9. Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh
10. Trường Đại học Việt Đức

Danh sách này sẽ được đánh giá định kỳ để xem xét bổ sung hoặc thay thế trên cơ sở bộ tiêu chí và kết quả thực hiện.

Mục tiêu đến năm 2030

Về quy mô đào tạo, toàn mạng lưới phấn đấu đào tạo lũy kế ít nhất 10.000 người học trong giai đoạn 2026–2030 ở các chương trình chuyên sâu về trí tuệ nhân tạo (AI, AI+X) và ứng dụng trí tuệ nhân tạo theo ngành, lĩnh vực (X+AI), trong đó có ít nhất 600 nghiên cứu sinh. Đồng thời, Đề án đặt mục tiêu phát triển đội ngũ ít nhất 150 chuyên gia nòng cốt, nhà khoa học đầu ngành về trí tuệ nhân tạo, bao gồm ít nhất 50 giảng viên có năng lực nghiên cứu, phát triển và làm chủ công nghệ lõi.

Về chất lượng và tính quốc tế hóa, 100% chương trình thuộc Đề án phải được đối sánh với chương trình tương ứng tại các cơ sở giáo dục đại học uy tín trên thế giới; ít nhất 50 chương trình được công nhận đạt tiêu chuẩn chất lượng bởi các tổ chức kiểm định quốc tế có uy tín. Mạng lưới phấn đấu thu hút ít nhất 250 lượt chuyên gia quốc tế mỗi năm tham gia giảng dạy, nghiên cứu, trao đổi học thuật; tiếp nhận ít nhất 200 người học, học giả quốc tế; tạo cơ hội cho ít nhất 500 lượt người học tham gia học tập, thực tập, nghiên cứu ngắn hạn về trí tuệ nhân tạo tại các cơ sở, viện nghiên cứu, phòng thí nghiệm uy tín ở nước ngoài.

Về nghiên cứu và làm chủ công nghệ, đến năm 2030, hình thành ít nhất 20 nhóm nghiên cứu mạnh về trí tuệ nhân tạo hoạt động ổn định; số công bố khoa học lũy kế phấn đấu đạt ít nhất 2.500 bài trên các tạp chí thuộc nhóm Q1, Q2 hoặc tại các hội nghị, hội thảo quốc tế uy tín được xếp hạng CORE A*/A; phát triển ít nhất 50 mô hình, bộ dữ liệu, bộ chuẩn đánh giá, nền tảng hoặc công nghệ trí tuệ nhân tạo lõi.

Về ứng dụng và thương mại hóa, mạng lưới đặt mục tiêu có ít nhất 50 công nghệ, sản phẩm trí tuệ nhân tạo được ứng dụng hoặc chuyển giao cho cơ quan nhà nước, doanh nghiệp, tổ chức và cộng đồng; hình thành ít nhất 25 doanh nghiệp khởi nguồn, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo hoặc dự án khởi nghiệp được ươm tạo từ kết quả đào tạo, nghiên cứu của Đề án; ít nhất 10 trung tâm đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sẽ được hình thành.

5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp

Đề án xác định 5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm. Trước hết là xây dựng và tổ chức hoạt động của mạng lưới các trung tâm: bộ tiêu chí xác định trung tâm được xây dựng dựa trên năng lực đào tạo, đội ngũ, nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, cơ sở vật chất, hợp tác quốc tế, liên kết doanh nghiệp và sản phẩm đầu ra. Từ 10 cơ sở được lựa chọn ban đầu, Đề án phấn đấu đến năm 2030 có ít nhất 10 trung tâm đáp ứng tiêu chí.

Về đào tạo và phát triển nhân lực, Đề án ưu tiên giao nhiệm vụ, đặt hàng đào tạo nhân lực trí tuệ nhân tạo trình độ cao phục vụ các ngành, lĩnh vực và công nghệ chiến lược. Nội dung, phương pháp đào tạo được định hướng đổi mới theo hướng tăng cường thực hành, nghiên cứu, học tập thông qua dự án và giải quyết các bài toán thực tiễn; đồng thời đối sánh chương trình với các cơ sở giáo dục đại học uy tín trên thế giới và thực hiện kiểm định theo tiêu chuẩn quốc tế.

Trong nghiên cứu khoa học, các nhóm nghiên cứu mạnh và nhóm nghiên cứu liên trung tâm được ưu tiên giao nhiệm vụ phát triển công nghệ lõi, công nghệ chiến lược. Đáng chú ý, việc đánh giá nhóm nghiên cứu không chỉ căn cứ vào số lượng công bố khoa học mà còn xem xét chất lượng nhân lực, mức độ làm chủ công nghệ, sản phẩm đầu ra và khả năng ứng dụng, chuyển giao.

Về hạ tầng, Đề án đặt nhiệm vụ phát triển hạ tầng tính toán, dữ liệu, phòng thí nghiệm và các nền tảng dùng chung phục vụ đào tạo, nghiên cứu trong toàn mạng lưới, ưu tiên sử dụng chung nguồn lực và hạn chế đầu tư phân tán, trùng lặp, đi kèm yêu cầu bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu. Ở khâu ứng dụng và thương mại hóa, các trung tâm được tăng cường giao nhiệm vụ nghiên cứu, phát triển, thử nghiệm và chuyển giao giải pháp trí tuệ nhân tạo phục vụ quản lý nhà nước, sản xuất, kinh doanh và phát triển kinh tế – xã hội.

Đề án 2146 đặt ra một chuẩn mực mới cho đào tạo trí tuệ nhân tạo ở bậc đại học: không chỉ mở ngành, mà phải chứng minh được năng lực bằng chương trình đối sánh quốc tế, đội ngũ làm chủ công nghệ lõi và sản phẩm chuyển giao được vào thực tiễn. Với 10 cơ sở trong danh sách, đây là cơ hội để xây dựng các hạt nhân dẫn dắt; với các trường ngoài danh sách, đây là tín hiệu rõ ràng về hướng đi — chương trình AI+X và X+AI, gắn đào tạo với bài toán thực của doanh nghiệp và địa phương, sẽ là thước đo cạnh tranh trong tuyển sinh và hợp tác những năm tới.

Các trường cần bắt đầu từ ba việc: rà soát chương trình hiện có theo hướng đối sánh quốc tế và kiểm định; xây dựng đội ngũ giảng viên, nhà khoa học đầu ngành, kể cả thu hút chuyên gia trong nước và quốc tế; và đầu tư có trọng điểm vào hạ tầng tính toán, dữ liệu và học liệu dùng chung thay vì dàn trải. Những trường có thế mạnh ngành — y tế, nông nghiệp, tài chính, logistics — hoàn toàn có thể đi theo hướng X+AI mà không cần chạy đua mở ngành AI thuần túy.

Diễn đàn về AI trong giáo dục đại học đang sôi động trong thời gian gần đây: Ngày hội AI4VN 2026 tại Đại học Quốc gia Hà Nội và Hội thảo Giáo dục trực tuyến toàn cầu GMC 2026 đều đặt con người ở vị trí trung tâm của chuyển đổi giáo dục trong kỷ nguyên AI. Định hướng đến năm 2035, mạng lưới trung tâm đào tạo AI tiếp tục được củng cố, mở rộng, hướng tới trình độ tiên tiến trong khu vực và tham gia mạng lưới nghiên cứu quốc tế.