SCORM, xAPI, cmi5, LTI và QTI: 5 chuẩn e-learning cần biết khi số hóa học liệu

Số hóa học liệu là khoản đầu tư lớn: bài giảng video, bài giảng tương tác, ngân hàng câu hỏi. Nếu nội dung chỉ chạy được trên một nền tảng, mỗi lần đổi LMS là một lần làm lại. Các chuẩn e-learning dưới đây giúp nội dung và dữ liệu đi theo nhà trường, không phụ thuộc nhà cung cấp.

1. SCORM — đóng gói bài giảng

SCORM do tổ chức ADL (Mỹ) phát triển, quy định cách đóng gói một bài giảng và cách bài giảng trao đổi dữ liệu cơ bản — tiến độ, điểm, trạng thái hoàn thành — với LMS. Hai phiên bản thường gặp là SCORM 1.2 (2001) và SCORM 2004; ADL khuyến nghị dùng SCORM 2004 phiên bản thứ 4 (2009).

Dùng khi: cần bài giảng chạy được trên hầu hết LMS hiện nay, kể cả Moodle.

2. xAPI — ghi nhận mọi hoạt động học tập

xAPI (Experience API) ghi nhận hoạt động học tập dưới dạng "ai – làm gì – với nội dung nào" và gửi về kho dữ liệu học tập (LRS). Khác SCORM, xAPI ghi nhận được cả hoạt động ngoài LMS như ứng dụng di động, mô phỏng, học tại chỗ. xAPI 2.0 đã trở thành chuẩn IEEE 9274.1.1-2023 và được chấp nhận thành chuẩn quốc tế ISO/IEC/IEEE 39274-1-1:2025.

Dùng khi: cần dữ liệu học tập chi tiết, theo dõi học tập trên nhiều hệ thống.

3. cmi5 — xAPI có quy tắc cho LMS

cmi5 là một hồ sơ (profile) của xAPI, quy định cách LMS khởi chạy bài giảng và ghi nhận kết quả — được xem là hướng thay thế SCORM khi chuyển sang xAPI. Bản hiện hành là "Quartz" (2016).

Dùng khi: muốn dữ liệu chi tiết của xAPI nhưng vẫn quản lý khóa học trong LMS như với SCORM.

4. LTI — nhúng công cụ bên ngoài vào LMS

LTI do tổ chức 1EdTech phát triển, cho phép LMS mở một công cụ bên ngoài — phòng thí nghiệm ảo, phần mềm thi, kho học liệu — mà người học không phải đăng nhập lại. LTI 1.3 (2019) dùng các cơ chế bảo mật OpenID Connect, JWT có chữ ký và OAuth 2.0; gói LTI Advantage bổ sung chọn nội dung, đồng bộ danh sách lớp và trả điểm về LMS.

Dùng khi: tích hợp phần mềm khảo thí, công cụ học tập của bên thứ ba vào LMS.

5. QTI — trao đổi câu hỏi và đề thi

QTI (Question and Test Interoperability), cũng của 1EdTech, quy định định dạng câu hỏi và đề thi để chuyển giữa các hệ thống. Phiên bản QTI 3.0 phát hành chính thức năm 2022.

Dùng khi: xây dựng ngân hàng câu hỏi lớn, cần chuyển giữa phần mềm thi và LMS.

Ghi gì vào hợp đồng số hóa học liệu?

• Định dạng bàn giao: gói SCORM 2004 hoặc cmi5/xAPI, kèm tệp gốc (video, slide, tệp thiết kế).
• Ngân hàng câu hỏi: xuất được theo QTI hoặc định dạng nhập được vào LMS của trường.
• Quyền sở hữu nội dung và quyền chỉnh sửa sau bàn giao.
• Kiểm thử trên chính LMS của nhà trường trước khi nghiệm thu.

Các yêu cầu này cũng giúp đáp ứng quy định mới về học liệu số lưu trữ trên LMS — xem bài Quy chế đào tạo đại học mới (Thông tư 56/2026).

Sen Việt số hóa bài giảng và ngân hàng câu hỏi theo các chuẩn trên — xem Giải pháp đào tạo E-learning.